Samoświadomość · · 3 min
Afirmacje: kiedy mogą pomagać i jak unikać pustych haseł
Odróżnij afirmację wartości od powtarzania pozytywnych zdań. Poznaj realistyczne przykłady i sprawdź, kiedy praktyka może pogarszać samopoczucie.
Afirmacje to zdania, do których wracamy, aby kierować uwagę na określony sposób myślenia lub działania. Mogą być przypomnieniem ważnej intencji, ale samo powtarzanie słów nie gwarantuje zmiany zdrowia, relacji czy dochodu. Najbardziej użyteczne zdanie jest wiarygodne i prowadzi do czegoś, co możesz zrobić.
Spis treści
Dwie różne praktyki pod jedną nazwą
Popularne afirmacje w rodzaju „jestem najlepszy” nie są tym samym co badana w psychologii autoafirmacja wartości. Ta druga może polegać na refleksji nad tym, co jest dla osoby ważne, i przypomnieniu sytuacji, w której działała zgodnie z tymi wartościami.
Nie można przenosić wyników badania jednej praktyki na dowolną listę pozytywnych zdań. Znaczenie mają uczestnicy, zadanie i mierzony efekt. W tym poradniku proponuję zdania do samodzielnej refleksji, a nie metodę leczenia.
Co pokazuje badanie pozytywnych zdań
W badaniu Wood i wsp. z 2009 roku część uczestników z niską samooceną czuła się gorzej po powtarzaniu bardzo pozytywnego zdania o sobie. Nie oznacza to, że każde wspierające zdanie szkodzi. Pokazuje jednak, że silna rozbieżność między hasłem i własnym przekonaniem może być problemem.
Jeżeli podczas powtarzania afirmacji pojawia się myśl „to nieprawda, ze mną jest coś nie tak”, nie musisz zwiększać częstotliwości ani zmuszać się do wiary. Zmień sformułowanie na bardziej wyważone albo wybierz inną praktykę.
Przykłady, które łączą zdanie z działaniem
Na małym ekranie tabelę można przewijać w poziomie.
| Zbyt duża obietnica | Bardziej wiarygodne zdanie | Możliwe działanie |
|---|---|---|
| Nigdy nie popełniam błędów | Mogę zauważyć błąd i go poprawić | Sprawdzam jeden fragment pracy |
| Wszyscy mnie lubią | Nie muszę podobać się każdej osobie | Zabieram głos w jednej rozmowie |
| Pieniądze przychodzą bez wysiłku | Mogę uporządkować jedną decyzję finansową | Sprawdzam rachunki i koszt subskrypcji |
| Jestem zawsze spokojny | Mogę odczuwać napięcie i zrobić przerwę | Odkładam odpowiedź na trudną wiadomość |
| Moje ciało samo pokona każdą chorobę | Mogę zadbać o siebie i skorzystać z pomocy | Umawiam potrzebną konsultację |
To przykłady do zmiany własnymi słowami. Nie muszą brzmieć inspirująco; mają być użyteczne w sytuacji, w której faktycznie się znajdujesz.
Krótkie ćwiczenie o wartościach
Wybierz jedną wartość, np. uczciwość, ciekawość lub troskę. Zapisz, co oznacza dla Ciebie, przypomnij małe zachowanie zgodne z nią i zaplanuj następne. Przykład: „Ważna jest dla mnie rzetelność. Wczoraj przyznałem, że nie znam odpowiedzi. Dziś sprawdzę źródło przed przekazaniem informacji”.
Nie traktuj wartości jako listy warunków, które trzeba spełnić, żeby zasługiwać na szacunek. Niepowodzenie zadania nie zmienia wartości osoby.
Jak sprawdzić, czy to Ci służy
Wypróbuj jedno zdanie w jednej sytuacji. Po kilku użyciach zapytaj: czy pomaga mi działać, czy zmusza do zaprzeczania emocjom? Czy po praktyce jestem spokojniejszy, czy bardziej krytyczny wobec siebie? Jeśli nie pomaga, możesz z niej zrezygnować.
Przy niskiej samoocenie pomocne bywa rozdzielenie faktu, interpretacji i przekonania. Przykłady znajdziesz w artykule o niskiej samoocenie. Jeśli samokrytyka wiąże się z nasilonym cierpieniem lub utrudnia funkcjonowanie, warto skorzystać z pomocy psychologa. Afirmacja nie zastępuje terapii ani leczenia.