Jak rzucić palenie: leczenie, plan i pomoc w Polsce

Rzucanie palenia jest łatwiejsze z planem, wsparciem i - gdy są wskazania - leczeniem uzależnienia od nikotyny. Nie jest sprawdzianem charakteru. Jeśli poprzednia próba się nie udała, warto zmienić sposób pomocy, a nie uznać, że brakuje Ci determinacji.

Spis treści

Co ma potwierdzoną skuteczność

WHO w wytycznych z 2024 roku rekomenduje wsparcie behawioralne oraz leczenie farmakologiczne. Łączenie tych metod zwiększa szansę powodzenia. Wymienione opcje obejmują nikotynową terapię zastępczą, wareniklinę, bupropion i cytyzynę. Wybór zależy od zdrowia, wcześniejszych prób, przeciwwskazań i dostępności preparatu.

Nie każdy lek pasuje do każdej osoby. Dobór i sposób stosowania omów z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza w ciąży, podczas karmienia, przy chorobach przewlekłych i innych lekach. Nie łącz samodzielnie preparatów według porad z forum.

Na małym ekranie tabelę można przewijać w poziomie.

Gdzie szukać pomocy w Polsce

Zacznij od lekarza POZ lub poradni leczenia uzależnienia od tytoniu. Działa też Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym: 801 108 108 oraz 22 211 80 15. Aktualne możliwości pomocy opisują Narodowy Portal Onkologiczny i Pacjent.gov.pl. Przed kontaktem sprawdź bieżące godziny pracy poradni.

Do rozmowy przygotuj liczbę papierosów, czas od pobudki do pierwszego papierosa, przyjmowane leki i krótki opis poprzednich prób. Te informacje są bardziej przydatne niż obietnica, że tym razem po prostu wytrzymasz.

Przygotuj dzień bez papierosa

1. Wybierz termin i ustal, jakie wsparcie będzie dostępne. Jeśli planujesz lek, jego rozpoczęcie może wymagać wcześniejszego przygotowania zgodnie z zaleceniem i ulotką.
2. Zapisz trzy sytuacje, które najczęściej uruchamiają palenie: kawa, przerwa w pracy, stres, alkohol lub spotkanie ze znajomymi.
3. Do każdej dopisz alternatywę. Przy kawie zmień miejsce; w przerwie przejdź się z osobą niepalącą; po trudnej rozmowie zadzwoń do kogoś zamiast wychodzić z papierosem.
4. Usuń papierosy, zapalniczki i popielniczki z miejsc, w których zwykle palisz.
5. Powiedz bliskiej osobie, jak może pomóc: „Nie proponuj mi papierosa. Jeśli powiem, że jest ciężko, przejdźmy się przez chwilę”.

Stopniowe ograniczanie może być etapem przygotowania. Powinno jednak prowadzić do ustalonego celu i planu, zamiast bezterminowego odkładania próby.

Co zrobić podczas głodu nikotynowego

Przerwij automatyczną sekwencję: odłóż decyzję o zapaleniu, zmień otoczenie, napij się wody albo zajmij ręce. Oddychaj naturalnie i spokojnie. Jeżeli masz zalecone leczenie, stosuj je zgodnie z planem, a nie tylko wtedy, gdy trudność staje się skrajna.

Przykład planu na przerwę w pracy: „Gdy koledzy idą palić, wychodzę na krótki spacer inną trasą. Po powrocie zapisuję, jak silna była ochota i co pomogło”. Nie jest konieczne całkowite unikanie ludzi; na początku pomocne bywa unikanie konkretnego rytuału.

Objawy odstawienia mogą obejmować rozdrażnienie, trudności z koncentracją, wzrost apetytu i zmiany snu. Ich przebieg jest różny. Jeśli są nasilone, omów modyfikację pomocy z prowadzącym zamiast rezygnować z całego planu. Nie zastępuj papierosów alkoholem.

Zapaliłem jednego papierosa. Co teraz?

Potknięcie nie przekreśla dotychczasowej pracy. Przerwij palenie i sprawdź, co je poprzedziło. Czy zabrakło leku, przerwy, wsparcia albo planu na spotkanie? Wróć do ustaleń i skontaktuj się z poradnią, jeśli trudno odzyskać kontrolę.

Nie odstawiaj ani nie zwiększaj samodzielnie dawki leczenia pod wpływem jednego epizodu. Ustal dalsze postępowanie z lekarzem lub farmaceutą.

Prosty zapis do wykorzystania

• Mój powód rzucenia: …
• Termin i umówiona pomoc: …
• Najtrudniejsza sytuacja: …
• Co zrobię zamiast papierosa: …
• Osoba lub poradnia, do której zadzwonię: …
• Kiedy sprawdzę, czy leczenie i plan mi pomagają: …

Jeśli palenie służyło przede wszystkim radzeniu sobie z napięciem, równolegle popracuj nad przyczyną stresu. Pomocne przykłady znajdziesz w poradniku co zrobić ze stresem.